Zij brengt een onderscheid aan tussen ‘kloktijd’ en ‘innerlijke tijd’. Haar kloktijd definieert ze – even kort samengevat- als, rationeel, gericht op handelen, presteren, resultaten, gebaseerd op de klassieke fysica, lineair,vertrekkend vanuit het ego, de status quo handhavend; in die lijn. De opvatting tijd is geld hoort hier naar mijn smaak bij. Tijd als een economische factor die ons in de tang heeft. Teveel, want het gaat om het hervinden van een balans tussen de ervaring van  beide tijden.

Wat is dan die ondergesneeuwde innerlijke tijd? Hoe ziet die eruit en hoe kun je die meer in je leven en in de maatschappij voeden? Innerlijke tijd wordt benoemd als cyclisch, is het ervaren, biedt ruimte voor intuïtie, ontspringt vanuit het zelf, is veranderingsgericht, voortdurend in ontwikkeling. Deze dimensie van tijd is intenser en frequenter terug te vinden op kunstenaarsniveau.

Op een bijzonder mooie wijze neemt Joke je mee in de weg die literaire schrijvers, beeldend kunstenaars en musici gaan. Een weg die niet bij voorbaat succes garandeert en dus risicovol is, maar voor deze kunstzinnige mensen meestal eenvoudigweg de enige mogelijkheid tot leven is.

Zelf hierover door ’filosoferend’ op mijn manier dan, gaat het naar mijn idee over het ene en andere uiterste. Over de burgerman en regelneef, met zijn vele ‘moetens’ versus de kunstenaar met één oor of een vroegtijdige zelfgearrangeerde dood. Of aan de ene kant het matriarchaat en aan de andere verre kant het patriarchaat. Dualiteit dus en het spanningsveld dat daar onvermijdelijk bij hoort. Juist dat spanningsveld brengt naar mijn idee leven in de brouwerij.  Juist die wrijving tussen behouden/vernieuwen, licht/donker, goed/slecht, jing/jang, actie/rust; daar hebben wij ons als mens toe te verhouden op een manier die ons stimuleert, ons goed doet, die gezond is, die positief bijdraagt aan de maatschappij. Over hoe de mensheid zich over het algemeen tot dualiteit verhoudt heb ik veel gelezen vanuit de psychologische (o.a. Jung) en meer levensbeschouwelijke hoek en het vinden van een dynamisch evenwicht is waar het , kort door de bocht,meestal op uitdraait.

Ook Joke pleit voor een herstel in de balans tussen de twee tijden, want de weegschaal is momenteel te ver doorgeslagen naar de kloktijd, we hebben van ons bestaan bijna een tikkende bom gemaakt, die voor velen, alleen al gezien de massale burnouts, op scherp staat. Ontzenuwen die boel, hoe? Door veel meer niets te hoeven van jezelf, door meer rust, meer aandacht, genieten van kunst-literatuur-muziek, meditatie, mijmertijd. Tja, en wellicht kan dat voor velen niet anders dan door zich te heroriënteren op hun keuzes, hun prioriteiten in levenswaarden, hun daginvulling. Daar gaat Joke verder niet op in. Dat is voor mij als coach wel precies mijn werkterrein. Hoe ga je dat doen, op een manier die bij jou en de omgeving die je lief is past. Waarin je wel voldoende te eten hebt, maar stopt met teveel van hetzelfde. Waarin je kunt genieten van je eigen creaties en vooral van de weg daar naartoe, zonder dat het in geld hoeft op te leveren.

De belangrijkste boodschap voor mij persoonlijk van dit boek is dan ook dat ik mij bevestigd voel in mijn keuze om mijzelf meer toe te staan om creatief te zijn en dus mijn eigen tempo te volgen. Ook als dat financiële- en/of status-offers vraagt.

Joke haalt Nietzsche (die naam kende !) aan met een zinsnede die mij erg aanspreekt:

“Om ‘te kunnen worden wie je bent’, dienen oude waarheden en inzichten als het ware opgeschort te worden..kortom een zich openstellen voor en zich overgeven aan het onbekende.”

Je eigen onbekende weg durven gaan in de tijd; met haar boek ‘Stil de tijd’ prikkelt Joke naar mijn smaak ruimschoots en filosofisch verfrissend, om op weg te gaan.

                                                                  Astrid Uitterhaegen-Radhakishun

John Welwood – Liefde geven, liefde ontvangen – Waarom ontvangen zoveel moeite kost

Uitg. Ten Have

Soms komt er ‘zomaar’ op het juiste moment in je leven een boek op je pad, waarmee je zo ontzettend blij kunt zijn! Dat gebeurde bij mij met dit prachtige boek van John Welwood. Iemand zei eens dat ze bepaalde boeken wel bij iedereen door de brievenbus zou willen duwen. Nu, wat mij betreft is dit zo’n boek!